COP31 Başkanı Kurum, D-8 ülkelerine Gazze için ortak çalışma başlatma çağrısı yaptı
Murat Kurum, D-8 Üst Düzey Bakanlar Oturumu'nda iklim iş birliği hedeflerini sundu. Gazze'ye su, enerji, sağlık ve eğitim desteği için ortak bir çalışma önerdi.

COP31 kapsamında Antalya’da, Mavi Bölge’deki Uzungöl Salonu’nda D-8 üye ülkelerinin çevre ve iklim bakanları bir araya geldi. ‘İstanbul’dan Antalya’ya: İklim Uygulamasında D-8 Ortaklığı’ başlığıyla yapılan Üst Düzey Bakanlar Oturumu’nu COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum açtı. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı, bu sırada 9. gününde ‘Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi’ temasıyla sürüyordu.
Ülkeler ulusal iklim eylemi beyanlarını sundu
Oturumda heyet başkanları ulusal iklim eylemi beyanlarını açıkladı. Türkiye adına Murat Kurum, Mısır adına Yerel Kalkınma ve Çevre Bakanı Manal Awad, Nijerya adına Çevre Bakanı Balarabe Abbas Lawal konuştu. Malezya’yı Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanı Dato’ Sri Arthur Joseph Kurup, Pakistan’ı İklim Değişikliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Shezra Mansab Ali Khan Kharal temsil etti. Endonezya’dan Çevre Bakan Yardımcısı Diaz Hendropriyono, Azerbaycan’dan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva, Bangladeş’ten Başbakanın Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Özel Yardımcısı Saimum Parvez katıldı. İran adına ise Ulusal Hava ve İklim Değişikliği Merkezi Başkanı Ahmad Taheri Paghaleh ile Çevre Koruma Teşkilatı Başkan Yardımcısı Ahmadreza Lahijanzadeh söz aldı.
Kurum: İklim, kalkınma ve adalet meselesidir
Kurum konuşmasında D-8’in yaklaşık 30 yıl önce İstanbul’da, dönemin Başbakanı merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan’ın öncülüğünde kurulduğunu hatırlattı. Erbakan’ın D-8’i daha adil bir uluslararası düzen arayışının somut başlangıçlarından biri olarak gördüğünü söyleyen Kurum, iklim meselesinin de ülkeler için kalkınma, adalet ve fırsatlara erişim meselesi olduğunu belirtti.
Kurum, 17 Temmuz’da İstanbul’da yapılan ilk D-8 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı’nda kabul edilen İstanbul Bildirisi’ne de değindi. Bildiriyle ortak iradenin ortaya konduğunu, şimdi bunun içinin doldurulması gerektiğini söyledi.
Elektrifikasyon ve kaynak verimliliği hedefleri
Kurum, COP31 Başkanlığı’nın geliştirdiği 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nü anlattı. Taahhüt, elektriğin küresel nihai tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı hedefliyor. Kurum, girişimin ülkelere yeni ve bağlayıcı ulusal yükümlülükler getirmediğini, her ülkenin kendi enerji yapısına ve önceliklerine göre yolunu belirleyeceğini söyledi. D-8 ülkelerinin temiz enerji, şebeke, depolama ve enerji verimliliğinde ortak çalışabileceğini, teknik kurumlar arasında doğrudan çalışma kanalları kurulabileceğini ekledi.
Kaynak verimliliğinde de hedefler olduğunu belirten Kurum, üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarmayı, yıllık belediye atık oluşumunda öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmayı amaçladıklarını söyledi.
İklim Uygulama Köprüsü ve finansman
COP31 Eylem Gündemi’nde yer alan İklim Uygulama Köprüsü’nün, ülkelerin ulusal önceliklerini kurumsal kapasite, proje portföyleri ve uygun finansmanla buluşturmayı amaçladığını açıklayan Kurum, uygulama önceliklerini ülkelerin kendisinin belirleyeceğini vurguladı. D-8 ülkelerinin tarım, sanayi ve enerjide ortak proje hazırlayabileceğini, uzmanları bir araya getirip ortak proje havuzları oluşturabileceğini söyledi.
Uyum, kayıp ve zarar, teknolojiye erişim ve kapasite geliştirme ihtiyaçlarının daha görünür olması gerektiğini belirten Kurum, kalkınma bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla yerel ihtiyaçlara uygun finansman araçları geliştirilebileceğini kaydetti. Finansmanın yalnızca miktar üzerinden konuşulmasının yetmeyeceğini, kaynağın zamanında, uygun şartlarda ve gerçek ihtiyaca ulaşması gerektiğini söyledi.
Kurum, iş birliğinde gençlerin ve kadınların bilgi ve becerisinin öne çıkarılması gerektiğini de ifade etti. İstanbul Bildirisi’yle ortaya konan iradenin COP31 sonrasında da sürdürülmesini, uzmanların düzenli toplanıp ortak projelerin ilerleyişini izlemesini önerdi.
‘COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı’ önerisi
Konuşmasının son bölümünü Gazze’ye ayıran Kurum, bölgede savaş ve yıkımın üzerine kışın ağır şartlarının bindiğini söyledi. Son yağışlarda on binlerce hanenin etkilendiğini, kırk binden fazla aile barınağının zarar gördüğünü belirtti. Yağmur suyunun kanalizasyonla karışmasının halk sağlığını tehdit ettiğini, sağlık tesislerinin, su sistemlerinin ve eğitim alanlarının ağır baskı altında olduğunu ekledi.
Kurum, D-8 ülkelerine ‘COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı’ adıyla somut ve acil bir çalışma başlatmayı önerdi. Çalışma kapsamında şunlar sayıldı:
- Güneş enerjisi ve bataryayla çalışan mobil su arıtma sistemleri sağlanması
- Sağlık merkezleri, su kuyuları ve kanalizasyon için bağımsız enerji üniteleri kurulması
- Mobil drenaj ekipmanları, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam ünitelerinin gönderilmesi
- Çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması için ihtiyaçlarının karşılanması
Kurum, bunların Gazze’ye ulaşabilmesi için insani malzemelerin, ekipmanın ve yedek parçaların kesintisiz girişinin sağlanması gerektiğini söyledi. Birleşmiş Milletler’in de kışlık malzeme, ekipman ve temel altyapı onarımları için erişimin hızlandırılması çağrısı yaptığını hatırlattı.




